Türkiye’nin nüfusu 2010’dan 2024’e kadar 73,7 milyondan 85,6 milyona çıkarak yüzde 16’dan fazla büyürken, tarım alanlarında önemli bir erime yaşandı. Özellikle buğday ekilen arazilerde yaklaşık 1 milyon hektarlık bir azalma gerçekleşti. TÜİK verilerine göre, buğday ekili alanlar 2010’da 8,1 milyon hektar iken 2024’te 7 milyon hektara geriledi. Buna karşın, buğday üretimi aynı dönemde sadece yüzde 5,7 artış göstererek 19,7 milyon tondan 20,8 milyon tona çıktı.
TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Baki Remzi Suiçmez, “Verimlilikte küçük çaplı iyileşmeler var ancak bu artış nüfus artışını karşılamıyor. Kuru tarım bölgelerinde ciddi verim kayıpları yaşanıyor. Nüfus çoğalsa da üretim sabit kalıyor” dedi.
Nüfus Artıyor, Ekili Alanlar Daralıyor
2010 yılında 73,7 milyon olan Türkiye nüfusu, 14 yıl içinde 12 milyon kişilik artışla 85,6 milyona ulaştı. Ancak bu nüfus artışı, tarım arazilerinde ters bir tabloyu beraberinde getirdi. Aynı dönemde buğday ekili alanlar yüzde 13,3 oranında azalarak 8,1 milyondan 7 milyon hektara düştü.
Üretim Artışı Yetersiz Kaldı
Buğday üretimi 2010-2024 döneminde inişli çıkışlı bir grafik çizdi. 2015’te üretim yüzde 14,9 artarak 22,6 milyon tona yükseldi, ancak bu artış kalıcı olmadı. 2020’de 20,5 milyon tona gerileyen üretim, 2024’te tekrar 20,8 milyon tona çıktı. Böylece, nüfus artışı yüzde 16’yı bulurken, buğday üretimi sadece yüzde 5,7 oranında arttı.
“Nüfus Artıyor Ama Üretim Yerinde Sayıyor”
Suiçmez, Türkiye’nin buğday üretiminde yıllardır kısır bir döngüde olduğunu belirtti. “1950’lerde 7 milyon hektar olan ekili alanlar, 1980’lerde 9 milyon hektara yükseldi. Ancak 2010’dan sonra tekrar gerileme başladı. Üretim ise uzun süredir 20 milyon tonun üstüne çıkamıyor” diye konuştu. Verimlilik artışlarının ise yeterli düzeyde olmadığını, kuru tarım alanlarında kayıpların büyük olduğunu sözlerine ekledi.
Maliyetler Artıyor, Destekler Yetersiz
Üretim maliyetlerinin döviz kuru nedeniyle yükseldiğini, buna karşılık buğday alım fiyatlarının üreticiyi tatmin etmediğini vurgulayan Suiçmez, “Destekler geç ödendiği için üretici geleceğini göremiyor. Bu da üretimden kopuşa neden oluyor” dedi.
Tarımda Yaşlanan Nüfus ve Gençlerin Uzaklaşması
Suiçmez, gençlerin tarıma ilgisinin azalmasının nedenleri arasında yetersiz altyapı, eğitim, sağlık ve internet hizmetlerinin eksikliğini saydı. “Çiftçilerin yaş ortalaması 58. Gençler babalarının kar edemediğini görünce tarımdan uzaklaşıyor” ifadelerini kullandı.
Planlı Destek Politikaları Gerek
Son olarak Suiçmez, tarımın sürdürülebilirliği için stratejik ürünlerde planlı ve güçlü destek politikalarının şart olduğunu belirtti.
Kaynak: ANKA
