Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün yayımladığı 2025 Yılı Yolsuzluk Algı Endeksi (CPI), Türkiye açısından dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. Endekse göre Türkiye, 182 ülke arasında 31 puanla 124’üncü sırada yer aldı. Bu sonuçla Türkiye, bir önceki yıla kıyasla 17 basamak gerileyerek endekste ciddi bir düşüş yaşadı.
Türkiye, 2024 endeksinde 34 puanla 107’nci sıradaydı. Son veriler, ülkede yolsuzluk algısının bir yıl içinde 3 puan gerilediğini ve sıralamada belirgin bir kayıp yaşandığını gösteriyor.
Endeks neyi ölçüyor?
Yolsuzluk Algı Endeksi, kamu sektöründeki yolsuzluk algısını ölçüyor. Ülkeler 0 ile 100 puan arasında değerlendiriliyor.
-
0 puan, yolsuzluğun son derece yaygın olduğunu,
-
100 puan ise kamu yönetiminin tamamen temiz olduğunu ifade ediyor.
2025 endeksinde dünya genelinde ülkelerin üçte ikisinden fazlası 50 puanın altında kaldı. Bu durum, küresel ölçekte yolsuzluğun hâlâ ciddi bir sorun olduğuna işaret ediyor.
Türkiye en sert düşüş yaşayan ülkeler arasında
Uluslararası Şeffaflık Örgütü, 2012’den bu yana 50 ülkenin endekste belirgin biçimde gerilediğini açıkladı. Raporda, en keskin düşüşlerin yaşandığı ülkeler arasında Türkiye (31 puan), Macaristan (40 puan) ve Nikaragua (14 puan) öne çıktı.
Raporda bu tablo; demokratik gerileme, kurumsal zayıflık, patronaj ilişkileri ve denetim mekanizmalarındaki uzun vadeli aşınmayla ilişkilendirildi. Yolsuzluğun siyasal ve idari yapılara derin biçimde yerleşmesinin, sürecin tersine çevrilmesini zorlaştırdığı vurgulandı.
Türkiye ile aynı puanı alan ülkeler ise Cibuti, Moğolistan, Nijer ve Özbekistan oldu.
Türkiye’de düşüş 2013’ten bu yana sürüyor
Endeks verileri, Türkiye’de yolsuzluk algısındaki gerilemenin 2013’ten itibaren kesintisiz sürdüğünü ortaya koyuyor. Türkiye, 2013’te 50 puanla tarihindeki en yüksek seviyeye ulaşmıştı. Ancak 2025’te alınan 31 puan, bu seviyenin 19 puan altında kaldı.
Son yıllardaki puanlar şöyle:
-
2014: 45
-
2015: 42
-
2016: 41
-
2020: 40
-
2021: 38
-
2022: 36
-
2023–2024: 34
-
2025: 31
Son 10 yılda toplam 10 puanlık bir düşüş yaşandı.
Demokrasilerde de alarm zilleri
Uluslararası Şeffaflık Örgütü, yalnızca otoriter rejimlerde değil, demokrasilerde de yolsuzlukla mücadele performansının zayıfladığına dikkat çekti. ABD, Kanada, Yeni Zelanda, Birleşik Krallık, Fransa ve İsveç gibi ülkelerde de düşüş eğilimi gözlemlendi.
ABD, 2025’te 64 puanla tarihindeki en düşük seviyelerden birine geriledi. Raporda, siyasi kutuplaşma, denetim mekanizmalarının zayıflaması ve yolsuzlukla mücadelede isteksizliğin bu düşüşte etkili olduğu belirtildi.
“Tamamen temiz” ülke neredeyse kalmadı
2025 endeksine göre 80 puanın üzerinde kalan ülke sayısı yalnızca beş oldu. Listenin zirvesinde:
-
Danimarka (89)
-
Finlandiya (88)
-
Singapur (84)
-
Yeni Zelanda (81)
-
Norveç (81)
yer aldı.
Ancak örgüt, yüksek puan alan ülkelerin dahi yolsuzluktan tamamen arınmış sayılmaması gerektiğini vurguladı. Bazı ülkelerin, sınır ötesi “kirli para” hareketlerini kolaylaştırarak başka ülkelerdeki yolsuzluğu dolaylı biçimde beslediğine dikkat çekildi.
En alt sıralarda tablo ağır
Endeksin en alt sıralarında ise Somali ve Güney Sudan 9 puanla yer aldı. Libya, Yemen ve Eritre 13 puanla listenin sonlarında bulunuyor. Bu ülkelerin büyük bölümünün çatışma, siyasi baskı ve kurumsal çöküşle karşı karşıya olduğu ifade edildi.
Öte yandan Arnavutluk, Angola, Ukrayna, Senegal ve Özbekistan gibi bazı ülkelerin son yıllarda kademeli iyileşme gösterdiği belirtildi.
Uluslararası Şeffaflık Örgütü Yönetim Kurulu Başkanı François Valerian, rapora ilişkin değerlendirmesinde, “Bazı hükümetler artık yolsuzlukla mücadeleyi öncelik olarak görmüyor” diyerek küresel ölçekteki siyasi irade eksikliğine dikkat çekti.
