İstanbul Bilgi Üniversitesi’nin yürüttüğü “Türkiye’de NEET Gençler: Profil ve İyi Olma Hali” araştırması, gençlerin iş hayatındaki konumuna ilişkin çarpıcı veriler sundu. TÜBİTAK tarafından desteklenen çalışma, 18–29 yaş grubundaki gençlerin yalnızca yüzde 46’sının bir işte çalıştığını, geri kalan yarısının ise iş gücünün dışında kaldığını ortaya koydu.
Cinsiyet farkı istihdamda en belirgin eşitsizlik olarak dikkat çekiyor. Erkeklerin yüzde 63’ü çalışırken, kadınlarda bu oran yüzde 28’de kalıyor. Araştırma ekibi, bu uçurumun kişisel tercihlerle değil, toplumsal cinsiyet rolleri, bakım yükümlülükleri ve iş piyasasındaki ayrımcı yapılarla bağlantılı olduğunu vurguluyor.
Gençlerin büyük bölümü iş deneyimine sahip değil
Çalışmayan gençlerin yüzde 60’ının bugüne dek hiçbir işte yer almamış olması, sorunların yalnızca istihdam değil, deneyim kazanma aşamasında da yaşandığını gösteriyor. Kadınlarda bu oran yüzde 72’ye yükselirken, iş aramanın zorluğuna inananların oranı yüzde 64 seviyesinde.
Gençlerin yalnızca yüzde 18’i kolay iş bulabileceğini düşünürken, her üç gençten ikisi “ya iş aramayı bıraktığını ya da beklemede olduğunu” ifade ediyor. Araştırma, bu durumun düşük gelirli gençlerde zaman zaman çaresizlik duygusuna dönüştüğünü saptıyor.
Göç isteği yüksek: Her 3 gençten 2’si yurt dışında bir gelecek hayal ediyor
Katılımcıların yüzde 67,8’i yurt dışına gitme isteğini daha iyi iş olanaklarıyla açıklıyor. Türkiye’de geleceğini göremediğini belirtenlerin oranı yüzde 36 iken, yaşam kalitesine dair kaygılar, ifade özgürlüğü ve eğitim beklentileri de göç isteğini besliyor.
Araştırma, gençlerin hayata dair umutsuzluklarının yalnızca ekonomik değil, toplumsal ve psikolojik alanlarda da derinleştiğine işaret ediyor.
Eğitim gençlerin beklentisini karşılamıyor
Gençlerin yalnızca yüzde 38,7’si aldığı eğitimin kendisini yaşam için hazırladığını düşünüyor. Aynı şekilde, iyi bir iş bulma konusunda eğitime güvenenlerin oranı da yüzde 36’da kalıyor. Eğitim–istihdam bağlantısına yönelik inancın zayıflaması, gençlerin kariyer yolculuğunu belirsizleştiriyor.
