Yüksek enflasyon ve artan hayat pahalılığı, asgari ücretlinin mutfağındaki en temel yemekleri bile erişilmez hale getirdi. Dar gelirlinin sembolü sayılan menemen, hızla yükselen gıda fiyatları nedeniyle artık “lüks” tüketim olarak anılmaya başladı. Türk-İş verileri, asgari ücretlinin alım gücündeki sert erimeyi bir kez daha gözler önüne serdi.
Ocak 2026 itibarıyla açlık sınırı 31 bin 224 liraya yükselirken, asgari ücretli yalnızca bir ayda 1.081 liralık kayıp yaşadı. Böylece yeni yıla alım gücü ciddi biçimde azalmış bir maaşla girildi.
Menemen enflasyonu rekor kırdı
Nefes’ten Şehriban Kıraç’ın haberine göre, pazardaki fiyat artışları menemen maliyetini adeta uçurdu. Ocak ayında menemen enflasyonu aylık yüzde 16,98, yıllık yüzde 24,95 olarak hesaplandı.
Her ne kadar yumurta fiyatlarında yüzde 2,68’lik sınırlı bir düşüş görülse de, ana girdilerdeki sert artış tabloyu tersine çevirdi. Çarliston biber fiyatları yüzde 90,91, domates yüzde 45,90, kuru soğan ise yüzde 13,79 oranında zamlandı. Bu artışlar, dar gelirlinin mutfağında tencerenin kaynamasını daha da zorlaştırdı.
Sofradan her gün iki tabak eksildi
Veriler, yaşanan kaybı çarpıcı bir şekilde ortaya koyuyor. Şubat 2025–Ocak 2026 döneminde asgari ücretli, bir önceki yıla kıyasla 611 porsiyon daha az menemen tüketebildi. Bu, dar gelirlinin sofrasından günde ortalama iki tabak yemeğin eksilmesi anlamına geliyor.
Evde tek kişilik, standart malzemelerle (2 yumurta, 100 gram domates, 100 gram soğan, 50 gram biber) yapılan bir menemenin maliyeti ise son 5 yılda yaklaşık 10 kat artarak 2 liradan 19,74 liraya çıktı.
“Ara zam tartışmaları kaçınılmaz”
İstinye Üniversitesi İİSBF Öğretim Üyesi Doç. Dr. Caner Özdurak, İBB hal fiyatlarıyla oluşturduğu Menemen Endeksi’nin 1128,59 seviyesine yükselerek rekor kırdığını belirtti. Son 12 aylık ortalama menemen enflasyonunun yüzde 35,08 olduğunu vurgulayan Özdurak, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Asgari ücrete yapılan yüzde 27’lik artıştan sonra ‘ara zam gerekir mi’ tartışmaları yeniden gündeme gelebilir. Ücretlerin daha ilk aydan menemen enflasyonu karşısında erimesi bu soruya net bir yanıt veriyor. Enflasyondaki katılık, bedelin yine asgari ücretliye kesileceğini gösteriyor.”
Sağlıklı beslenme de zorlaşıyor
BİSAM verileri de tabloyu doğruluyor. Kasım 2025 itibarıyla yetişkin bir erkeğin sağlıklı ve dengeli beslenmesi için aylık gıda harcaması 7 bin 626 lirayı aşarken, 4–6 yaş arası bir çocuk için bu tutar 4 bin 790 lira olarak hesaplandı. Gıda harcamaları içinde en yüksek payı ise yüzde 29 ile meyve ve sebze grubu aldı.
Artan maliyetler, dar gelirli için sağlıklı beslenmenin her geçen gün daha büyük bir mücadeleye dönüştüğünü gösteriyor.
