Marmara Denizi’nde son yıllarda tekrar kendini hissettiren müsilaj tehdidi, şimdi de İstanbul Boğazı’ndaki deniz çayırları için tehdit oluşturuyor. Türk Deniz Araştırmaları Vakfı (TÜDAV) tarafından yapılan saha çalışmasında, su altı bitki örtüsünün müsilajla kaplandığı gözlemlendi.
TÜDAV’a ait MARU isimli araştırma gemisiyle Beykoz açıklarına düzenlenen seferde, “Denizlerin Geleceği: Deniz Çayırları” projesi kapsamında yürütülen takip çalışmaları devam etti. Su altı dronu kullanılarak elde edilen görüntülerde, çayırların üzerinin yoğun şekilde müsilajla kaplandığı net şekilde görüldü.
Deniz çayırlarının korunması amacıyla daha önce işaretlenen bölgede yapılan incelemelerde, müsilaj tabakasının geçen yıla kıyasla arttığı belirlendi. Bu durum, deniz ekosisteminin en hayati bileşenlerinden biri olan çayırların geleceği için endişe verici.
Deniz Çayırları Tehlike Altında
Konuyla ilgili açıklama yapan TÜDAV Başkanı Prof. Dr. Bayram Öztürk, deniz çayırlarının ekosistem için taşıdığı öneme dikkat çekti;
“Deniz çayırları, okyanusların en çok oksijen üreten bitkileri arasında yer alıyor. Bu nedenle korunmaları hayati önem taşıyor. Ancak üzerlerini kaplayan müsilaj, onların fotosentez yapmasını ve yaşamını tehdit ediyor. Üstelik bu müsilaj sadece Marmara’da değil, Karadeniz kıyılarından Bozcaada’ya kadar geniş bir alanda görülüyor.”
Öztürk, 10 metre derinlikte ve yaklaşık 3 dekarlık bir alana yayılmış çayırların kurtarılması için çaba gösterdiklerini vurguladı ve bu alanların düzenli olarak izlenmesinin zorunlu hale geldiğini söyledi.
Müsilajın Etkileri Nelerdir?
🔴 Deniz Ekosistemi Üzerindeki Etkileri
-
Oksijen Tükenmesi: Müsilaj, deniz yüzeyini kapladığında su altına güneş ışığını geçirmez. Bu durum fotosentez yapan su altı bitkilerinin (örneğin deniz çayırlarının) yaşamını olumsuz etkiler. Ayrıca sudaki oksijen seviyesini düşürerek balıklar ve diğer deniz canlıları için ölümcül hale gelir.
-
Kitle Ölümleri: Müsilaj yoğunlaştığında balıklar, midyeler, süngerler ve diğer su altı canlıları boğularak ölür.
-
Biyoçeşitlilik Kaybı: Sürekli müsilaj baskısı altında kalan bölgelerde tür çeşitliliği azalır, ekosistem dengesi bozulur.
⚠️ Ekonomik ve Sosyal Etkiler
-
Balıkçılığın Zarar Görmesi: Balıkların ölmesi ve avlanma alanlarının kirlenmesi, balıkçıların gelirini doğrudan etkiler.
-
Turizm Kayıpları: Denizdeki kötü görüntü, kötü koku ve yüzeyde biriken yapışkan madde nedeniyle denize girilemez hale gelir. Bu da kıyı turizmini ciddi biçimde sekteye uğratır.
-
Su Ürünleri Endüstrisi: Midye çiftlikleri gibi su ürünleri üretim alanları zarar görür, üretim durma noktasına gelir.
🧪 İnsan Sağlığına Etkileri
-
Müsilajın doğrudan insan sağlığına etkisi sınırlıdır, ancak temas edilen bölgelerde deri tahrişine neden olabilir. Ayrıca, balıklar üzerinden dolaylı yollardan besin zincirine toksin taşınması riski vardır.
Müsilaj sadece bir çevre sorunu değil; deniz yaşamını, ekonomiyi ve toplumsal sağlığı tehdit eden ciddi bir krizdir. Uzun vadede bu tehdidin azaltılması için atıksu yönetimi, deniz temizliği, iklim değişikliğiyle mücadele ve sürdürülebilir deniz politikaları hayati önemdedir.
