Amerika Birleşik Devletleri, küresel ticaret politikasında kapsamlı bir rota değişikliğine giderek çok sayıda ülkeye yönelik yeni gümrük vergilerini devreye soktu. Bu radikal adım, dünya genelinde ticaret dengelerini sarsarken, piyasalar ve diplomatik ilişkilerde geniş yankı uyandırdı.
ABD Başkanı Donald Trump, Kanada, Hindistan, Brezilya, Tayvan ve İsviçre gibi ülkelerden yapılan ithalata yüksek oranlı vergiler getiren bir başkanlık kararnamesine imza attı. Trump’ın hedefi, yaklaşmakta olan ticaret anlaşması teslim tarihi öncesinde ABD’nin küresel ticaretteki etkisini artırmak ve iç ekonomiyi korumak.
Yeni düzenlemeye göre;
-
Kanada’dan gelen ürünlere %35,
-
Brezilya’ya %50,
-
Hindistan’a %25,
-
Tayvan’a %20
-
İsviçre’ye ise %39 oranında gümrük vergisi uygulanacak.
Ayrıca 69 ülkeyi kapsayan yeni bir tarife listesiyle, ithalat maliyetleri %10 ila %41 arasında değişen oranlarda artacak. Bu uygulamanın 7 gün içinde tamamen yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Ticaret Ortaklarına Farklı Yaklaşımlar
Trump yönetimi, bazı ülkelerle ticaret anlaşmalarına varırken, diğerleri için geçici istisnalar getirdi. Bunun dışında kalan tüm ülkelere ise şimdilik %10 oranında vergi uygulanacak ve bu oran gelecekte artırılabilecek. Yetkililer, bu adımlarla ABD’nin dış ticaret açığını kapatmayı ve yerli üretimi desteklemeyi amaçladıklarını vurguluyor.
Yargı ve Piyasa Cephesinde Tepkiler
Trump’ın acil durum yetkilerini kullanarak aldığı bu karar, ABD federal temyiz mahkemesi tarafından incelemeye alındı. Öte yandan finansal piyasalarda da sert dalgalanmalar görüldü. Asya borsaları haftayı düşüşle kapatırken, Avrupa’daki STOXX 600 endeksi üç gün üst üste değer kaybetti.
Tüketicilere Etkisi Başladı
ABD Ticaret Bakanlığı verileri, uygulamaların iç piyasada fiyat artışlarını tetiklediğini gösteriyor. Özellikle ev eşyaları, beyaz eşya, araçlar, eğlence ürünleri ve giyim sektörlerinde maliyetlerin arttığı belirtiliyor.
Uluslararası Tepkiler ve Diploması Trafiği
Yeni vergi düzenlemeleri, farklı ülkelerde çeşitli tepkilere yol açtı.
-
İsviçre müzakere yolları ararken,
-
Tayvan lideri uygulamaların geçici olduğunu açıkladı.
-
Güney Afrika ise ekonomisini korumaya dönük yeni önlemler almayı planlıyor.
Trump yönetimi, bazı ülkelerin sunduğu teklifleri “ekonomik ve ulusal güvenlik açısından yetersiz” bulduğunu ifade etti. Bu arada, hangi ürünlere hangi oranda vergi uygulanacağını belirleyecek olan “menşei kuralları” ise henüz netleşmiş değil.
Kanada ve Meksika İkilemi
Trump, Kanada’nın uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadelede yetersiz kaldığını savunarak bu ülkeye uygulanan vergi oranını artırdı. Buna karşın, Meksika’ya 90 günlük bir muafiyet tanındı. Bu süre, yeni bir ticaret anlaşması için taraflara müzakere alanı sağlamayı amaçlıyor. Kanada Başbakanı, alınan karardan duyduğu rahatsızlığı dile getirirken, ihracatı çeşitlendirmeye yönelik yeni adımlar planladıklarını açıkladı.
Hindistan, Brezilya ve Çin ile Son Durum
Hindistan’a uygulanan yüksek vergiler, ülkede siyasi muhalefetin tepkisine ve döviz piyasasında dalgalanmalara yol açtı. Tarım sektörü ve Rusya ile yürütülen ticaret, müzakereleri daha da zorlaştırıyor.
Brezilya ile ilişkiler ise zaten gerilimliydi; şimdi %50’lik vergiyle daha da sertleşti. Ancak bazı sektörler bu uygulamadan muaf tutuldu.
Çin ile ise diyaloğun sürdüğü, tarafların kalıcı bir anlaşmaya yakın olduğu ifade ediliyor. ABD’li yetkililer, görüşmelerde olumlu ilerlemeler kaydedildiğini belirtti.
